୨୦୨୬ ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନରେ ନୋବେଲ୍ ପୁରସ୍କାର ଘୋଷଣା। ଅପ୍ଟୋଜେନେଟିକ୍ସ ଏବଂ ଆଲୋକ-ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଆୟନ୍ ଚ୍ୟାନେଲ୍ ସମ୍ପର୍କିତ ଯୁଗାନ୍ତକାରୀ ଆବିଷ୍କାର ପାଇଁ ତିନିଜଣ ବୈଜ୍ଞାନିକଙ୍କୁ ମିଳିଛି ଏହି ସମ୍ମାନ। କାର୍ଲ ଡିସେରୋଥ୍, ପିଟର ହେଗେମ୍ୟାନ୍ ଏବଂ ଜର୍ଜ ନାଗେଲ୍ଙ୍କୁ ମିଳିତ ଭାବେ ୨୦୨୬ ନୋବେଲ୍ ପୁରସ୍କାର ଦିଆଯାଇଛି। ମସ୍ତିଷ୍କ ଏବଂ ସ୍ନାୟୁକୋଷର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ଆଲୋକ ମାଧ୍ୟମରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଓ ଅଧ୍ୟୟନ କରିବାର ନୂଆ ଦ୍ୱାର ଖୋଲିଥିବାରୁ ସେମାନଙ୍କ ଗବେଷଣାକୁ ମିଳିଛି ଏହି ସ୍ୱୀକୃତି। ସୁଇଡେନ୍ର କାରୋଲିନସ୍କା ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ର ନୋବେଲ୍ ଆସେମ୍ବଲି ଆଜି ଏହି ଐତିହାସିକ ଘୋଷଣା କରିଛି।
ତେବେ କ’ଣ ଏହି ଅପ୍ଟୋଜେନେଟିକ୍ସ?
ସରଳ ଭାବେ କହିଲେ, ଏହା ଏଭଳି ଏକ ପ୍ରଯୁକ୍ତି, ଯାହାର ସାହାଯ୍ୟରେ ଆଲୋକ ବ୍ୟବହାର କରି ଜୀବନ୍ତ କୋଷ, ବିଶେଷକରି ମସ୍ତିଷ୍କର ସ୍ନାୟୁକୋଷର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଭାବେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିହୁଏ। ଏହି ଗବେଷଣାରେ ଆଲୋକ-ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ପ୍ରୋଟିନ୍କୁ ବ୍ୟବହାର କରି ସ୍ନାୟୁକୋଷକୁ ଆଲୋକ ଦ୍ୱାରା ସକ୍ରିୟ କିମ୍ବା ନିଷ୍କ୍ରିୟ କରିବାର ଉପାୟ ବିକଶିତ ହୋଇଛି। ଫଳରେ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ମସ୍ତିଷ୍କର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜଟିଳ କାର୍ଯ୍ୟପ୍ରଣାଳୀକୁ ଅଧିକ ସଠିକ୍ ଭାବେ ବୁଝିବାର ସୁଯୋଗ ପାଇଛନ୍ତି।
ସ୍ମୃତି କିପରି ଗଠନ ହୁଏ?
ଭାବନା କିପରି ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ହୁଏ?
ଆମ ଶରୀରର ଗତିବିଧି ପଛରେ କେଉଁ ସ୍ନାୟୁକୋଷ କାମ କରେ?
ଏଭଳି ଅନେକ ଜଟିଳ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଖୋଜିବାରେ ଅପ୍ଟୋଜେନେଟିକ୍ସ ନୂଆ ଦିଗ ଦେଇଛି। ଏହି ପ୍ରଯୁକ୍ତି ସ୍ନାୟୁ ବିଜ୍ଞାନ ଗବେଷଣାରେ ବିପ୍ଳବ ଆଣିବା ସହିତ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ନାୟୁଗତ ରୋଗକୁ ବୁଝିବା ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତରେ ନୂଆ ଚିକିତ୍ସା ପଦ୍ଧତି ବିକଶିତ କରିବାର ଆଶା ବଢ଼ାଇଛି। ମସ୍ତିଷ୍କ ସମ୍ପର୍କିତ ରୋଗ, ଅବସାଦ, ନିଶା ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସ୍ନାୟୁଗତ ସମସ୍ୟା ଉପରେ ଗବେଷଣାରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ପ୍ରଯୁକ୍ତିର ବ୍ୟାପକ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିଛି। ବିଜ୍ଞାନ ଜଗତରେ ଏହି ଆବିଷ୍କାରର ଗୁରୁତ୍ୱକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି କାର୍ଲ ଡିସେରୋଥ୍, ପିଟର ହେଗେମ୍ୟାନ୍ ଏବଂ ଜର୍ଜ ନାଗେଲ୍ଙ୍କୁ ମିଳିତ ଭାବେ ଏହି ସମ୍ମାନ ପାଇଁ ଚୟନ କରାଯାଇଛି। ଏହି ସମ୍ମାନ କେବଳ ତିନିଜଣ ବୈଜ୍ଞାନିକଙ୍କ ସଫଳତା ନୁହେଁ, ବରଂ ମାନବ ମସ୍ତିଷ୍କର ରହସ୍ୟକୁ ବୁଝିବା ଦିଗରେ ବିଜ୍ଞାନର ଆଉ ଏକ ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ। ଆସନ୍ତା ଡିସେମ୍ବର ୧୦ ତାରିଖରେ ଷ୍ଟକହୋମ୍ରେ ଆୟୋଜିତ ନୋବେଲ୍ ପୁରସ୍କାର ସମାରୋହରେ ବିଜେତାମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନିତ କରାଯିବ।
