ନିତିଦିନିଆ ଜୀବନରେ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ଆମର ଏକ ଅବିଚ୍ଛେଦ୍ୟ ଅଂଶ ପାଲଟିଯାଇଛି। ଘର ହେଉ କି ଅଫିସ୍, ଯାତ୍ରା ହେଉ କି ବାହାରେ ବୁଲିବା—ପ୍ରାୟ ସବୁଠି ଆମେ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ବୋତଲରେ ପାଣି ପିଉଛୁ। ବସ୍ କିମ୍ବା ଟ୍ରେନରେ ଯାତ୍ରା କଲାବେଳେ ବ୍ୟାଗରେ ଗୋଟିଏ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ବୋତଲ ରଖିବା ଆମ ପାଇଁ ସାଧାରଣ କଥା। ଘରେ ମଧ୍ୟ କୋଲ୍ଡଡ୍ରିଙ୍କ୍ସର ପୁରୁଣା ବୋତଲକୁ ଫୋପାଡ଼ିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଅନେକ ସମୟରେ ସେଥିରେ ପାଣି ଭରି ଦିନ ଦିନ ବ୍ୟବହାର କରୁଛୁ। କିନ୍ତୁ ଏହି ଅଭ୍ୟାସ କେତେ ସୁରକ୍ଷିତ? ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ବୋତଲ ଦେଖିବାକୁ ସାଧାରଣ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଏଥିରୁ ମାଇକ୍ରୋପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ଭଳି ଅତି କ୍ଷୁଦ୍ର କଣିକା ଆମ ପାନୀୟ ଜଳରେ ପହଞ୍ଚିପାରେ। ମାଇକ୍ରୋପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ହେଉଛି ୫ ମିଲିମିଟରରୁ ଛୋଟ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ କଣିକା। ଏହା କେବଳ ବୋତଲରେ ନୁହେଁ, ଜଳ, ମାଟି ଏବଂ ବାୟୁରେ ମଧ୍ୟ ମିଳୁଛି।
ମାଇକ୍ରୋପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ଶରୀରକୁ କିପରି ପ୍ରଭାବିତ କରେ?
ଆମେ ଯେତେବେଳେ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ବୋତଲରୁ ପାଣି ପିଉଛୁ, ସେଥିରେ ଥିବା ଅତି କ୍ଷୁଦ୍ର ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ କଣିକା ମଧ୍ୟ ଶରୀରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିପାରେ। ବିଭିନ୍ନ ଅଧ୍ୟୟନରେ ବୋତଲବନ୍ଦ ପାଣିରେ ମାଇକ୍ରୋପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ମିଳିଥିବା ରିପୋର୍ଟ ଆସିଛି। ଏହାକୁ ନେଇ ବୈଜ୍ଞାନିକ ମହଲରେ ମଧ୍ୟ ଚିନ୍ତା ବଢ଼ୁଛି। ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ସହ ଜଡ଼ିତ କିଛି ରାସାୟନିକ ପଦାର୍ଥ ମଧ୍ୟ ଶରୀରରେ ପ୍ରବେଶ କରିପାରେ। ଗବେଷଣାରେ ଏହି ପଦାର୍ଥଗୁଡ଼ିକର ହରମୋନ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା, ମେଟାବୋଲିଜମ୍ ଏବଂ ପ୍ରଜନନ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଉପରେ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପ୍ରଭାବ ନେଇ ଚିନ୍ତା ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି। ତେବେ ଏହାର ଅର୍ଥ ଏହା ନୁହେଁ ଯେ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ବୋତଲ ବ୍ୟବହାର କଲେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ କୌଣସି ରୋଗ ହେବ। ମାଇକ୍ରୋପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ମାନବ ଶରୀର ଉପରେ କିପରି ପ୍ରଭାବ ପକାଏ, ଏନେଇ ଏବେ ବି ଗବେଷଣା ଜାରି ରହିଛି।
ତେବେ କ’ଣ କରିବା?
ସାବଧାନତା ପାଇଁ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ କିଛି ସହଜ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିପାରିବା। ପ୍ରଥମେ, ସମ୍ଭବ ହେଲେ ଏକଥର ବ୍ୟବହାର କରି ଫୋପାଡ଼ି ଦିଆଯାଉଥିବା ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ବୋତଲର ବ୍ୟବହାର କମାନ୍ତୁ। ତା’ ପରିବର୍ତ୍ତେ ଷ୍ଟିଲ୍ କିମ୍ବା କାଚର ପୁନଃବ୍ୟବହାରଯୋଗ୍ୟ ବୋତଲ ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବେ। ଦ୍ୱିତୀୟରେ, ପାଣିର ଗୁଣବତ୍ତା ଅନୁଯାୟୀ ଉପଯୁକ୍ତ ଫିଲ୍ଟରେସନ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ। ମନେ ରଖନ୍ତୁ, ସମସ୍ତ ପାଣି ଫିଲ୍ଟର୍ ମାଇକ୍ରୋପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ସମାନ ଭାବେ ହଟାଇପାରେ ନାହିଁ, ତେଣୁ ଫିଲ୍ଟରର କ୍ଷମତା ବିଷୟରେ ଜାଣିବା ଜରୁରୀ। ଏହା ସହିତ ପୁରୁଣା କିମ୍ବା ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିବା ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ବୋତଲକୁ ବାରମ୍ବାର ପାଣି ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର ନକରିବା ଭଲ। ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ କେବଳ ଆମ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପାଇଁ ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ ନୁହେଁ, ଏହା ପରିବେଶ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏକ ବଡ଼ ସମସ୍ୟା। ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ବର୍ଜ୍ୟ ନଦୀ, ସମୁଦ୍ର ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଜଳସ୍ରୋତକୁ ପ୍ରଦୂଷିତ କରିବା ସହ ଜଳଜୀବ ଏବଂ ସମଗ୍ର ପରିବେଶ ଉପରେ କୁପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାଏ। ତେଣୁ ଆଜିଠାରୁ ଗୋଟିଏ ଛୋଟ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରନ୍ତୁ—ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ବୋତଲର ବ୍ୟବହାର କମାନ୍ତୁ, ପୁନଃବ୍ୟବହାରଯୋଗ୍ୟ ବୋତଲ ବାଛନ୍ତୁ ଏବଂ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ବର୍ଜ୍ୟକୁ ଦାୟିତ୍ୱର ସହିତ ପରିଚାଳନା କରନ୍ତୁ।
